Uluslararası taşımacılıkta; karşılıklı hükümlerin belirlenmesinde kullanılan bir çok anlaşma vardır. Bunlar taşımacılık türüne göre değişiklik gösterir. Dünya şartlarında en çok kullanılan taşımacılık türü karayoludur ve bu durumda CMR anlaşmalarına sıklıkla rastlanır.

CMR Anlaşmasının kapsamı nedir?

CMR belgesi; uluslararası niteliktedir ve sözleşme hükümlerini kabul eden ülkelerce kullanılan bir karayolu taşıma belgesidir. Açılımı; Convertion Marchandises Routiers’dır; anlamı, Uluslararası Karayolu Mal Taşımacılığı Sigortası’dır. Alıcı ve taşıma şirketi olarak iki taraflı imzalanır. Malların belirlenen şartlarda taşınması şarttır; sözleşme konusunu oluşturur. CMR belgesini özel bir formatı bulunmamaktadır. CMR belgesi içerisinde bulunan bilgilerin tamamı ve doğruluğu ihracatçı firmaya aittir.

CMR belgesi 3 asıl nüsha halinde düzenlenir. Biri ihracatçı firmada, biri mallar karayolu ile taşınırken mallarla ve sonuncusu da taşıyan firmaya aittir. Hukuku bir belge olduğundan; dava konularında kanıt niteliğinde kullanılır. CMR anlaşması taşıyan firma ve yükleyici firma tarafından imzalanır. İmza yerine matbu yada kaşe de kullanılabilir.

İhracatçı firmanın CMR belgesi üzerindeki sorumlulukları;

• CMR belgesi üzerindeki bilgilerin doğru olması
• Mal ambalajlamasını kusursuz yapması
• Gümrük tarafından istenen belgelerin hazırlanması esastır.

Taşıma firması açısından sorumluluklar;

• Taşıma yapılacak malın devralınan tarih ile teslim tarihi arasında malların kaybolması, zarar görmesi yada gecikmesi
• Taşıma işlemi gerçekleştirirken dahil olan çalışanlar, acenteler ve taşeron firmaların eylemleridir.

Karayolu anlaşması olan CMR’de; yükleme yurtiçi yapılamaz. Yani uluslararası bir taşıma şarttır. Taşıma konusu eşya veya mal olmalıdır. Alacak ve borç ilişki doğurmalıdır. Bu durumdan ötürü hukuki şartlar altında hazırlanmalı; iki tarafında haklarını korumalıdır. Hiçbir şekilde malın aidiyetliği ile ilgili hüküm içeremez ve hak iddia edilemez.